زمان مطالعه4 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
روغن زیتون مالیدنی همان روغن زیتونی است که به‌صورت موضعی روی پوست، مو، ناخن یا قسمت‌های مختلف بدن استفاده می‌شود. این عبارت لزوماً به نوع خاصی از روغن اشاره ندارد؛ ممکن است از روغن زیتون خوراکی، روغن زیتون فرابکر یا محصولات آرایشی حاوی روغن زیتون استفاده شود. انتخاب روغن مناسب نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کیفیت، میزان تازگی و روش تولید روغن می‌تواند روی تجربه استفاده و سازگاری آن با پوست تأثیر بگذارد. افرادی که قصد خرید روغن زیتون مالیدنی دارند، بهتر است علاوه بر قیمت، به عواملی مانند نوع روغن، کیفیت محصول، بسته‌بندی و مناسب‌بودن آن برای مصرف پوستی توجه کنند.
مهم‌ترین اثر فوری روغن زیتون روی پوست، ایجاد یک لایه چرب و نرم‌کننده است. این لایه می‌تواند زبری پوست را کاهش دهد و تا حدی از تبخیر رطوبت سطح پوست جلوگیری کند. بااین‌حال، اثر آن بیشتر نرم‌کننده و محافظ سطحی است و نباید آن را با درمان بیماری‌های پوستی اشتباه گرفت.
بخش اصلی روغن زیتون را اسیدهای چرب تشکیل می‌دهند که اسید اولئیک مهم‌ترین آن‌هاست. روغن زیتون همچنین حاوی مقادیر متغیری از اسکوالن، توکوفرول‌ها مانند ویتامین E، فیتواسترول‌ها و ترکیبات فنولی است.
مقدار این ترکیبات به نوع زیتون، شرایط تولید، زمان برداشت و میزان تصفیه روغن بستگی دارد. روغن زیتون فرابکر معمولاً ترکیبات فنولی و آنتی‌اکسیدانی بیشتری نسبت به انواع کاملاً تصفیه‌شده دارد، اما همچنان مقدار زیادی اسید اولئیک دارد.
روغن زیتون با پخش‌شدن روی سطح پوست، اصطکاک و احساس کشیدگی را کاهش می‌دهد. به همین دلیل ممکن است پوست بلافاصله بعد از مصرف، نرم‌تر و براق‌تر به نظر برسد.
روی مو نیز روغن می‌تواند سطح ساقه را بپوشاند، اصطکاک بین تارهای مو را کمتر کند و شانه‌پذیری موهای خشک را بهبود دهد. برخی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که روغن زیتون می‌تواند تا حدی به ساختار مو نفوذ کند، اما شواهد بالینی کافی برای بسیاری از ادعاهای مرتبط با ترمیم یا رشد مو وجود ندارد.
استفاده از روغن زیتون روی صورت می‌تواند برای برخی افراد دارای پوست بسیار خشک، احساس نرمی کوتاه‌مدت ایجاد کند. بااین‌حال، روغن زیتون انتخاب مناسبی برای همه انواع پوست نیست و به‌خصوص در پوست حساس، جوش‌دار یا مبتلا به اگزما باید با احتیاط مصرف شود.
یکی از شناخته‌شده‌ترین خواص روغن زیتون مالیدنی، کاهش موقت زبری پوست است. چربی موجود در روغن، فضاهای سطحی بین سلول‌های خشک پوست را پر می‌کند و باعث می‌شود سطح پوست صاف‌تر احساس شود.
این اثر بیشتر در پوست سالم، بدون التهاب و نسبتاً خشک قابل‌مشاهده است. اگر خشکی پوست شدید، همراه با خارش، ترک، زخم یا قرمزی باشد، بهتر است به‌جای مصرف خودسرانه روغن، علت اصلی خشکی بررسی شود.
روغن زیتون یک ماده مرطوب‌کننده جاذب آب نیست؛ یعنی مانند گلیسیرین یا هیالورونیک اسید، آب را به پوست جذب نمی‌کند. نقش اصلی آن پوشاندن سطح پوست و کاهش نسبی خروج رطوبت است.
به همین دلیل، استفاده از مقدار کمی روغن روی پوست کمی مرطوب، معمولاً منطقی‌تر از مالیدن آن روی پوست کاملاً خشک است. بااین‌حال، تحقیقات نشان داده‌اند که استفاده مداوم از روغن زیتون خالص ممکن است در برخی افراد به ساختار لایه شاخی پوست آسیب بزند.
روغن زیتون حاوی ترکیباتی مانند توکوفرول، اسکوالن و پلی‌فنول‌هاست که در شرایط آزمایشگاهی خاصیت آنتی‌اکسیدانی نشان می‌دهند. این ترکیبات می‌توانند با بخشی از واکنش‌های اکسیداتیو مقابله کنند.
بااین‌حال، وجود آنتی‌اکسیدان در روغن زیتون به این معنا نیست که استفاده مستقیم از آن روی صورت، اثر ضدپیری قطعی دارد. مقدار جذب پوستی، پایداری ترکیبات و فرمولاسیون محصول در نتیجه نهایی اهمیت زیادی دارند. محصولات پوستی استاندارد حاوی مشتقات پایدار آنتی‌اکسیدان معمولاً قابل‌پیش‌بینی‌تر از روغن خوراکی خالص هستند.
روغن زیتون ممکن است با نرم‌کردن سطح پوست، خطوط ناشی از خشکی را موقتاً کمتر نشان دهد، اما مدرک بالینی معتبری وجود ندارد که ثابت کند روغن زیتون خالص می‌تواند چین‌وچروک‌های واقعی را درمان کند یا کلاژن‌سازی قابل‌توجهی ایجاد کند.
برای پیشگیری از پیری زودرس پوست، استفاده منظم از ضدآفتاب، پرهیز از دخانیات و انتخاب محصولات علمی حاوی ترکیباتی مانند رتینوئیدها، معمولاً اهمیت بیشتری دارد.
روغن زیتون درمان استاندارد لک صورت، ملاسما یا جای جوش نیست. ممکن است بعد از مصرف، پوست براق‌تر و شفاف‌تر به نظر برسد، اما این تغییر ظاهری نباید با روشن‌شدن واقعی پوست اشتباه گرفته شود.
درمان لک به علت ایجاد آن بستگی دارد و معمولاً به محافظت دقیق در برابر آفتاب و ترکیبات تخصصی ضدلک نیاز دارد. منابع تخصصی پوست برای درمان تیرگی‌ها ابتدا بر شناسایی علت لک و جلوگیری از تحریک و نور خورشید تأکید می‌کنند.
ازآنجاکه بسیاری از مواد آرایشی پایه چربی دارند، مقدار کمی روغن زیتون می‌تواند به حل‌شدن آرایش‌های چرب و ضدآب کمک کند. بااین‌حال، باقی‌ماندن روغن روی پوست ممکن است برای پوست‌های چرب یا حساس مناسب نباشد.
پس از استفاده، بهتر است صورت با یک شوینده ملایم و متناسب با نوع پوست شسته شود. افرادی که مستعد جوش هستند، بهتر است از پاک‌کننده‌های روغنی یا میسلارواترهایی استفاده کنند که به‌طور اختصاصی برای پوست صورت فرموله شده‌اند.
شواهد علمی کافی برای اینکه روغن زیتون را در همه افراد یک ماده قطعاً جوش‌زا بدانیم وجود ندارد، اما بافت سنگین و چرب آن ممکن است برای پوست‌های چرب، دارای منافذ بسته یا مستعد آکنه آزاردهنده باشد.
در این نوع پوست، روغن می‌تواند احساس سنگینی ایجاد کند و پاک‌نشدن کامل آن احتمال تجمع چربی و مواد آرایشی را افزایش دهد. اگر پس از مصرف، تعداد جوش‌های سرسفید، سرسیاه یا التهابی بیشتر شد، استفاده باید متوقف شود.
پوست بدن، به‌خصوص دست‌ها، ساق پا، آرنج و زانو، معمولاً نسبت به پوست صورت تحمل بیشتری در برابر روغن‌ها دارد. به همین دلیل استفاده محدود از روغن زیتون روی بخش‌های خشک بدن ممکن است برای برخی افراد قابل‌تحمل‌تر باشد.
مالیدن چند قطره روغن زیتون روی پوست سالم و کمی مرطوب دست یا پا می‌تواند زبری و احساس کشیدگی را کاهش دهد. بهتر است مقدار روغن کم باشد تا روی سطح پوست باقی نماند و باعث چرب‌شدن لباس یا سطوح نشود.
برای خشکی شدید، کرم‌های بدون عطر حاوی سرامید، اوره یا گلیسیرین معمولاً انتخاب تخصصی‌تر و قابل‌اعتماد‌تری هستند.
روغن زیتون می‌تواند پوست خشک پاشنه را نرم کند، اما ترک‌های عمیق را درمان نمی‌کند. اگر ترک پاشنه سطحی است، می‌توان بعد از شست‌وشو و خشک‌کردن پا، مقدار بسیار کمی روغن روی پوست مرطوب استفاده کرد.
برای ترک‌های ضخیم، کرم‌های حاوی ۱۰ تا ۲۵ درصد اوره و سپس یک پماد محافظ، بیشتر توسط متخصصان پوست توصیه می‌شوند. افراد مبتلا به دیابت، کاهش حس پا یا اختلال گردش خون نباید ترک پاشنه را فقط با روش‌های خانگی درمان کنند.
آرنج و زانو معمولاً پوست ضخیم‌تر و خشک‌تری دارند. استفاده محدود از روغن زیتون می‌تواند این قسمت‌ها را موقتاً نرم‌تر کند، به‌خصوص اگر بلافاصله بعد از حمام استفاده شود.
اگر تیرگی این نواحی همراه با ضخیم‌شدن قابل‌توجه، خارش، پوسته‌ریزی یا تغییر ناگهانی باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
بهترین زمان استفاده از روغن برای حفظ نرمی پوست، زمانی است که پوست هنوز کمی رطوبت دارد. چند قطره روغن را می‌توان روی ناحیه خشک پخش کرد تا لایه‌ای بسیار نازک ایجاد شود.
استفاده زیاد از روغن در حمام یا روی کف مرطوب خطر سرخوردن را افزایش می‌دهد. به‌ویژه سالمندان باید از ریختن مستقیم روغن در وان یا کف حمام خودداری کنند.
روغن زیتون اصطکاک بین دست و پوست را کم می‌کند و از این نظر می‌تواند به‌عنوان روغن ماساژ استفاده شود. بااین‌حال، بوی مشخص، جذب نسبتاً آهسته و بافت سنگین آن ممکن است برای همه افراد خوشایند نباشد.
ماساژ ملایم می‌تواند احساس آرامش یا کاهش موقت گرفتگی ایجاد کند، اما روغن زیتون نباید به‌عنوان درمان قطعی درد، التهاب یا آسیب عضلانی در نظر گرفته شود.
استفاده از روغن زیتون روی ساقه مو بیشتر یک اقدام آرایشی و نرم‌کننده است. این روغن ممکن است خشکی ظاهری مو را کاهش دهد، اما نمی‌تواند ساقه موی آسیب‌دیده را از نظر زیستی زنده یا بازسازی کند.
پخش‌شدن روغن روی سطح مو می‌تواند باعث کاهش اصطکاک و افزایش انعکاس نور شود؛ به همین دلیل مو براق‌تر به نظر می‌رسد. این اثر تا حد زیادی موقتی است و پس از شست‌وشو کاهش می‌یابد.
افرادی با موهای ضخیم، فر یا بسیار خشک معمولاً مقدار کم روغن را بهتر از افرادی با موهای نازک و کم‌حجم تحمل می‌کنند.
روغن زیتون با پوشاندن کوتیکول مو می‌تواند تماس مستقیم رطوبت هوا با ساقه را تا حدی کاهش دهد و مو را مرتب‌تر نشان دهد. برای جلوگیری از سنگینی، بهتر است فقط یک تا چند قطره روی انتهای مو استفاده شود.
زدن مقدار زیاد روغن به ریشه مو می‌تواند موها را کم‌حجم و چرب نشان دهد و شست‌وشوی آن را دشوار کند.
موهای رنگ‌شده یا دکلره‌شده معمولاً کوتیکول آسیب‌پذیرتری دارند و ممکن است پس از چرب‌کردن، نرم‌تر شوند. روغن زیتون می‌تواند اصطکاک و گره‌خوردگی را کاهش دهد، اما آسیب شیمیایی مو را به‌طور کامل ترمیم نمی‌کند.
برای موهای بسیار آسیب‌دیده، کاهش استفاده از حرارت، شانه‌کردن ملایم و استفاده از نرم‌کننده‌های استاندارد اهمیت بیشتری دارد. شواهد موجود درباره جلوگیری از کاهش پروتئین مو برای روغن نارگیل قوی‌تر از روغن زیتون است.
مدرک بالینی قوی و مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد مالیدن روغن زیتون خالص روی پوست سر، رشد مو را در انسان به‌طور قابل‌توجه افزایش می‌دهد.
روغن‌زدن ممکن است شکستگی ساقه را کمتر نشان دهد و در نتیجه موها پرتر به نظر برسند، اما این موضوع با تحریک فولیکول و درمان ریزش مو متفاوت است. ریزش موی ارثی، کمبود آهن، اختلال تیروئید و ریزش سکه‌ای به بررسی و درمان اختصاصی نیاز دارند.
اگر پوسته‌ها فقط ناشی از خشکی سطحی باشند، مقدار کمی روغن ممکن است به نرم‌شدن آن‌ها کمک کند. در بعضی اختلالات پوسته‌دار پوست سر نیز روغن‌ها برای شل‌کردن فلس‌های چسبنده به کار می‌روند، اما درمان بیماری زمینه‌ای همچنان ضروری است.
در شوره چرب، درماتیت سبورئیک، خارش مداوم یا جوش‌های پوست سر، استفاده زیاد از روغن ممکن است وضعیت را سنگین‌تر و تشخیص را دشوار کند. در این شرایط شامپوهای درمانی معمولاً انتخاب مناسب‌تری هستند.
استفاده زیاد می‌تواند باعث تجمع چربی، خوابیدن موها، نیاز به شست‌وشوی چندباره و تحریک پوست سر شود. شست‌وشوی مکرر با شامپوی قوی نیز به‌نوبه خود می‌تواند خشکی ساقه را بیشتر کند.
اگر بعد از روغن‌زدن، خارش، قرمزی، دانه، پوسته‌ریزی یا ریزش غیرعادی ایجاد شد، مصرف روغن باید متوقف شود.
بسیاری از افراد از روغن زیتون به‌عنوان یک روغن طبیعی برای ماساژ قسمت‌های مختلف بدن مانند زانو، کمر، گردن، شانه‌ها و عضلات خسته استفاده می‌کنند. دلیل محبوبیت این روش، علاوه بر خاصیت نرم‌کنندگی روغن زیتون، به خود فرآیند ماساژ نیز مربوط می‌شود. حرکات آرام دست، افزایش جریان خون سطحی پوست و ایجاد گرما در محل ماساژ می‌توانند باعث کاهش موقت احساس گرفتگی، خشکی و ناراحتی عضلات شوند.
بااین‌حال، باید توجه داشت که احساس بهتر پس از ماساژ با روغن زیتون لزوماً به معنای اثر درمانی مستقیم روغن نیست. در بسیاری از موارد، ترکیب اثر آرامش‌بخش ماساژ، گرمای ایجادشده و کاهش تنش عضلانی نقش مهم‌تری از خود روغن دارد.
روغن زیتون به دلیل بافت چرب خود باعث کاهش اصطکاک بین دست و پوست می‌شود و به انجام ماساژ نرم‌تر و راحت‌تر کمک می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود عضلات در هنگام ماساژ کمتر تحت فشار قرار بگیرند و فرد احساس آرامش بیشتری داشته باشد.
برخی مطالعات اولیه نیز بررسی کرده‌اند که آیا ماساژ همراه با روغن زیتون می‌تواند در کاهش دردهای عضلانی یا ناراحتی‌های ناشی از آسیب‌های سطحی مؤثر باشد. نتایج بعضی از این پژوهش‌ها کاهش شدت درد را نشان داده‌اند، اما تعداد شرکت‌کنندگان در این مطالعات محدود بوده و افراد هم‌زمان از روش‌های درمانی معمول نیز استفاده می‌کردند. به همین دلیل، هنوز مشخص نیست که کاهش درد مشاهده‌شده تا چه اندازه به ترکیبات موجود در روغن زیتون مربوط بوده و چه مقدار از آن نتیجه خود ماساژ، تماس دست، گرما و اثرات آرامش‌بخش آن بوده است.
روغن زیتون حاوی ترکیباتی مانند پلی‌فنول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هاست که در مطالعات آزمایشگاهی و برخی پژوهش‌های کوچک، اثرات ضدالتهابی از خود نشان داده‌اند. به همین دلیل، استفاده موضعی از روغن زیتون برای دردهای مفصلی و عضلانی مورد توجه قرار گرفته است.
بااین‌حال، شواهد علمی موجود هنوز به اندازه‌ای قوی نیست که بتوان روغن زیتون را یک درمان قطعی برای بیماری‌هایی مانند آرتروز، روماتیسم، التهاب مفصل یا آسیب‌های جدی عضلانی دانست.
روغن زیتون ممکن است در برخی افراد باعث کاهش موقت احساس درد یا خشکی شود، اما نمی‌تواند جایگزین درمان‌های اثبات‌شده مانند داروهای تجویزشده، فیزیوتراپی، ورزش درمانی یا اصلاح سبک زندگی شود. اگر درد مفصل همراه با علائمی مانند تورم، قرمزی، افزایش گرما در محل مفصل، محدودیت حرکت، درد شدید یا شروع درد پس از ضربه و آسیب باشد، بهتر است علت اصلی توسط پزشک بررسی شود.
یکی از نکات مهم درباره استفاده از روغن زیتون برای دردهای عضلانی این است که نباید اثر ماساژ را فقط به خود روغن نسبت داد. ماساژ ملایم می‌تواند از طریق افزایش آرامش، کاهش فشار روانی، بهبود احساس انعطاف‌پذیری عضلات و کاهش موقت تنش عضلانی، باعث بهتر شدن شرایط فرد شود.
در واقع، روغن زیتون بیشتر نقش یک محیط مناسب برای انجام ماساژ را دارد؛ یعنی پوست را نرم‌تر می‌کند، حرکت دست را آسان‌تر می‌سازد و تجربه ماساژ را دلپذیرتر می‌کند.
بنابراین، می‌توان گفت روغن زیتون ممکن است برای کاهش موقت احساس گرفتگی، خشکی و ناراحتی عضلات مفید باشد، اما نباید آن را درمان قطعی آرتروز، روماتیسم، التهاب مفاصل یا آسیب‌های جدی عضلانی در نظر گرفت. استفاده از آن زمانی منطقی‌تر است که در کنار روش‌های مراقبتی مناسب و نه به‌عنوان جایگزین درمان پزشکی انجام شود.
برخی مطالعات، استفاده از فرآورده‌های استاندارد حاوی روغن زیتون را در مراقبت از بعضی زخم‌ها بررسی کرده‌اند. بااین‌حال، نتایج این تحقیقات به معنای مناسب‌بودن روغن خوراکی خانگی برای هر زخم باز نیست.
روغن خوراکی استریل نیست و ممکن است هنگام نگهداری یا تماس دست و ظرف آلوده شود. بنابراین نباید خودسرانه روی زخم عمیق، زخم دیابتی، زخم جراحی یا زخم عفونی ریخته شود.
برخی پژوهش‌ها از اثر محصولات یا پانسمان‌های حاوی روغن زیتون در زخم پای دیابتی و زخم فشاری خبر داده‌اند، اما این مداخلات در شرایط کنترل‌شده و در کنار مراقبت استاندارد انجام شده‌اند.
برای بریدگی‌ها و خراش‌های جزئی، منابع تخصصی پوست شست‌وشوی زخم، استفاده از وازلین ساده و پوشاندن با پانسمان تمیز را توصیه می‌کنند.
ریختن روغن زیتون روی سوختگی تازه توصیه نمی‌شود. سوختگی ابتدا باید با آب خنک شود و از مواد خانگی نامناسب روی آن استفاده نشود. آکادمی پوست آمریکا برای سوختگی سطحی از وازلین و پانسمان نچسب نام می‌برد و استفاده از مواد چرب خانگی مانند کره را نامناسب می‌داند.
در آفتاب‌سوختگی نیز روغن زیتون جایگزین خنک‌کردن پوست، مصرف مایعات و مراقبت پزشکی در موارد شدید نیست. روی پوست تاول‌زده یا زخمی نباید روغن خوراکی استفاده شود.
مدرک قابل‌اعتمادی وجود ندارد که روغن زیتون بتواند جای زخم قدیمی را کاملاً محو کند. روغن ممکن است سطح اسکار را نرم کند، اما رنگ، ضخامت یا ساختار عمیق جای زخم را لزوماً تغییر نمی‌دهد.
مطالعات بررسی‌شده توسط آکادمی پوست آمریکا نیز نشان داده‌اند که روغن زیتون در پیشگیری یا برطرف‌کردن ترک پوستی اثر اثبات‌شده‌ای ندارد.
زخم عمیق، خونریزی کنترل‌نشده، ترشح چرکی، قرمزی در حال گسترش، تب، سوختگی وسیع، تاول‌های زیاد یا زخمی که طی چند روز بهتر نمی‌شود، به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
افراد مبتلا به دیابت یا نقص ایمنی باید در مورد زخم‌های پا و زخم‌های دیرترمیم حساسیت بیشتری داشته باشند.
پوست نوزاد نازک‌تر و سد دفاعی آن در حال تکامل است. به همین دلیل، محصولی که برای پوست یک بزرگسال قابل‌تحمل است، لزوماً برای نوزاد مناسب نیست.
مطالعات درباره روغن‌مالی نوزادان نتایج یکسانی نداشته‌اند. در یک کارآزمایی، استفاده روزانه از روغن زیتون یا روغن آفتابگردان با تغییراتی در ساختار سد پوستی همراه بود و پژوهشگران نتوانستند مصرف روتین آن‌ها را بدون احتیاط توصیه کنند.
یک مرور نظام‌مند نیز شواهد مربوط به مراقبت پوستی نوزاد را محدود و در بعضی موارد متناقض دانسته است.
روغن زیتون سرشار از اسید اولئیک است. این اسید چرب می‌تواند نفوذپذیری پوست را افزایش دهد و در مصرف مکرر، نظم چربی‌های لایه شاخی را مختل کند. این موضوع برای نوزادان مستعد اگزما اهمیت بیشتری دارد.
برای پوست خشک کودک، بهتر است از محصولات بدون عطر و مخصوص کودکان استفاده شود که ترکیبات و ایمنی آن‌ها مشخص است. در نوزاد مبتلا به اگزما، التهاب یا سوختگی پوشک، انتخاب محصول باید با نظر پزشک یا متخصص اطفال انجام شود.
انتخاب روغن زیتون مناسب برای استفاده روی پوست و مو اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هر روغنی که برای مصرف خوراکی مناسب است، الزاماً بهترین گزینه برای استفاده موضعی نیست. اگر قصد دارید مقدار کمی روغن زیتون را روی پوست یا مو استفاده کنید، بهتر است محصولی تازه، باکیفیت و دارای بسته‌بندی سالم انتخاب شود.
روغن زیتونی که برای مصرف پوستی استفاده می‌شود باید بوی طبیعی، رنگ و ظاهر مناسب داشته باشد و نشانه‌ای از ماندگی یا اکسیدشدن در آن دیده نشود. بااین‌حال، برای پوست صورت، به‌خصوص پوست‌های حساس، معمولاً استفاده از محصولات مراقبت پوستی که به‌طور اختصاصی با روغن زیتون فرموله شده‌اند انتخاب مطمئن‌تری است؛ زیرا این محصولات از نظر میزان خلوص، پایداری، آلودگی میکروبی و سازگاری با پوست کنترل بیشتری شده‌اند.
در مقابل، روغن زیتون خوراکی که در آشپزخانه نگهداری می‌شود ممکن است در اثر باز و بسته شدن مکرر، تماس با هوا یا شرایط نگهداری نامناسب، کیفیت اولیه خود را از دست داده باشد.
روغن‌های زیتون بر اساس روش تولید و میزان فرآوری، انواع مختلفی دارند. شناخت این تفاوت‌ها کمک می‌کند انتخاب مناسب‌تری داشته باشید.
روغن زیتون فرابکر با روش‌های مکانیکی و بدون استفاده از فرآیندهای شیمیایی تولید می‌شود. این نوع روغن معمولاً مقدار بیشتری از ترکیبات طبیعی زیتون مانند پلی‌فنول‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات معطر را حفظ می‌کند.
وجود این ترکیبات باعث شده روغن زیتون فرابکر در بسیاری از محصولات مراقبت پوستی مورد توجه قرار بگیرد. بااین‌حال، فرابکر بودن به این معنا نیست که این روغن برای همه انواع پوست مناسب است.
یکی از ترکیبات اصلی روغن زیتون، اسید اولئیک است که اگرچه خاصیت نرم‌کنندگی دارد، اما در برخی افراد، به‌خصوص کسانی که پوست حساس یا مستعد اگزما دارند، ممکن است باعث تحریک یا افزایش خشکی پوست شود.
روغن زیتون بکر نیز مانند فرابکر با روش‌های مکانیکی استخراج می‌شود، اما معمولاً کیفیت و میزان ترکیبات فعال آن کمی پایین‌تر از نوع فرابکر است.
از نظر استفاده موضعی، تفاوت آن با فرابکر همیشه قابل‌توجه نیست و مهم‌تر از نام محصول، کیفیت، تازگی و نحوه نگهداری روغن است.
در فرآیند تصفیه، بخشی از ترکیبات طبیعی، رنگ، بو و برخی مواد آنتی‌اکسیدانی روغن کاهش پیدا می‌کند. این نوع روغن معمولاً طعم و بوی ملایم‌تری دارد و پایداری بیشتری در برابر اکسیدشدن نشان می‌دهد.
بااین‌حال، کاهش ترکیبات طبیعی به این معنا نیست که روغن تصفیه‌شده همیشه برای پوست بهتر است؛ بلکه نوع پوست، هدف استفاده و کیفیت نهایی محصول اهمیت بیشتری دارد.
در بسیاری از موارد، روغن زیتون خوراکی باکیفیت را می‌توان برای مدت محدود روی پوست سالم بدن استفاده کرد. برای مثال، برخی افراد از آن برای نرم‌کردن پوست خشک دست‌ها، پاها، آرنج یا ماساژ بدن استفاده می‌کنند.
اما استفاده از روغن زیتون خوراکی برای همه شرایط مناسب نیست. این روغن نباید روی زخم باز، سوختگی تازه، پوست عفونی، اطراف چشم، پوست نوزادان یا پوست‌هایی که دچار التهاب و بیماری‌های پوستی فعال هستند استفاده شود.
همچنین برای پوست صورت، به‌خصوص پوست چرب و مستعد جوش، بهتر است با احتیاط بیشتری عمل شود؛ زیرا بافت نسبتاً سنگین روغن زیتون ممکن است برای بعضی افراد احساس چربی، سنگینی یا تشدید جوش ایجاد کند.
محصولات آرایشی و بهداشتی حاوی روغن زیتون معمولاً فرمولاسیونی کنترل‌شده دارند؛ یعنی علاوه بر روغن زیتون، ممکن است ترکیبات دیگری برای افزایش پایداری، کاهش تحریک پوستی و بهبود جذب اضافه شده باشد.
یک روغن زیتون مناسب برای استفاده موضعی باید ویژگی‌های ظاهری و کیفی مشخصی داشته باشد. مهم‌ترین نکات هنگام انتخاب روغن عبارت‌اند از:
– بوی طبیعی و تازه: روغن نباید بوی ترشیدگی، ماندگی، کپک، رنگ یا مواد شیمیایی بدهد.
– نبود تغییرات غیرعادی: وجود رسوب‌های عجیب، کدورت غیرطبیعی یا تغییر شدید رنگ می‌تواند نشانه کاهش کیفیت باشد.
– بسته‌بندی مناسب: بطری‌های تیره یا ظروفی که روغن را از نور محافظت می‌کنند، معمولاً انتخاب بهتری هستند.
– تازگی محصول: روغن قدیمی که مدت طولانی در معرض هوا بوده، احتمال اکسیدشدن بیشتری دارد.
روغن زیتون اکسیدشده نه‌تنها کیفیت و خواص اولیه خود را از دست می‌دهد، بلکه ممکن است احتمال تحریک پوست را نیز افزایش دهد.
حتی بهترین روغن زیتون نیز در صورت نگهداری نامناسب کیفیت خود را از دست می‌دهد. نور، گرما، اکسیژن و رطوبت از مهم‌ترین عوامل کاهش کیفیت روغن هستند. برای حفظ کیفیت روغن زیتون بهتر است:
– آن را در ظرف کاملاً دربسته نگهداری کنید.
– از قرار دادن آن کنار اجاق، بخاری یا مکان‌های گرم خودداری کنید.
– روغن را دور از نور مستقیم خورشید نگه دارید.
– از تماس مکرر دست یا وسایل آلوده با روغن جلوگیری کنید.
– روغن را برای مدت طولانی در ظرف باز رها نکنید.
اگر از روغن زیتون برای پوست یا مو استفاده می‌کنید، بهتر است مقدار کمی از آن را جدا کنید تا ظرف اصلی کمتر در معرض هوا و آلودگی قرار بگیرد.
در نهایت، بهترین روغن زیتون برای مالیدن، لزوماً گران‌ترین یا فرابکرترین نوع آن نیست؛ بلکه روغنی تازه، باکیفیت، به‌درستی نگهداری‌شده و متناسب با نوع پوست شماست.
– روغن زیتون پوست را روشن می‌کند: این ادعا اثبات نشده است. روغن ممکن است با براق‌کردن پوست، آن را موقتاً شفاف‌تر نشان دهد، اما درمان‌کننده لک و تیرگی نیست.
– روغن زیتون چروک‌ها را کاملاً از بین می‌برد: نادرست است. روغن فقط ممکن است خطوط ناشی از خشکی را کمتر نمایان کند و نمی‌تواند چروک‌های عمیق را از بین ببرد.
– روغن زیتون باعث رشد سریع مو می‌شود: شواهد بالینی کافی برای رشد سریع مو با روغن زیتون وجود ندارد. اثر آن بیشتر به نرم‌کردن ساقه و کاهش اصطکاک مربوط است.
– روغن زیتون جای زخم و ترک پوستی را محو می‌کند: این ادعا پشتوانه علمی کافی ندارد. منابع تخصصی نیز اثر روغن زیتون در پیشگیری یا درمان ترک‌های پوستی را تأیید نکرده‌اند.
– هر محصول طبیعی برای پوست بی‌خطر است: طبیعی‌بودن به معنای غیرحساسیت‌زا یا بی‌ضرربودن نیست. بسیاری از ترکیبات گیاهی می‌توانند باعث تحریک، آلرژی یا تشدید بیماری پوستی شوند.
انتخاب بهترین روغن برای پوست به عوامل مختلفی مانند نوع پوست، میزان خشکی، حساسیت پوستی، ترکیبات موجود در روغن و هدف استفاده بستگی دارد. برخلاف تصور رایج، یک روغن گیاهی نمی‌تواند برای همه افراد بهترین انتخاب باشد.
هر روغن ترکیب متفاوتی از اسیدهای چرب، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد فعال دارد و همین تفاوت‌ها باعث می‌شود اثر آن‌ها روی پوست و مو متفاوت باشد. برای مثال، روغنی که برای نرم‌کردن پوست خشک بدن مناسب است، ممکن است برای پوست چرب و مستعد جوش انتخاب خوبی نباشد.
روغن زیتون و روغن نارگیل هر دو از روغن‌های گیاهی محبوب در مراقبت از پوست و مو هستند، اما ترکیب شیمیایی آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. روغن نارگیل مقدار بیشتری اسید لوریک دارد و برخی مطالعات نشان داده‌اند که می‌تواند در کاهش از دست رفتن پروتئین از ساقه مو مؤثر باشد؛ به همین دلیل، در بعضی افراد برای کاهش خشکی و شکنندگی مو مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در مقابل، روغن زیتون مقدار بیشتری اسید اولئیک دارد و به دلیل خاصیت نرم‌کنندگی، می‌تواند احساس لطافت بیشتری روی پوست ایجاد کند. بااین‌حال، در برخی افراد، به‌خصوص کسانی که پوست حساس یا مستعد اگزما دارند، مصرف زیاد روغن‌های سرشار از اسید اولئیک ممکن است باعث اختلال در سد دفاعی پوست شود. هر دو روغن بافت نسبتاً چرب و سنگینی دارند؛ بنابراین ممکن است برای پوست‌های چرب، دارای منافذ باز یا مستعد جوش مناسب‌ترین انتخاب نباشند.
به‌طور کلی:
– برای موهای خشک و آسیب‌دیده، روغن نارگیل شواهد قوی‌تری برای محافظت از ساختار مو دارد.
– برای نرم‌کردن پوست خشک بدن و ماساژ، روغن زیتون می‌تواند گزینه مناسبی برای برخی افراد باشد.
– برای پوست چرب یا جوش‌دار، معمولاً محصولات سبک‌تر انتخاب بهتری هستند.
روغن زیتون و روغن بادام هر دو به‌عنوان روغن‌های نرم‌کننده شناخته می‌شوند و می‌توانند به کاهش احساس خشکی و زبری پوست کمک کنند. روغن بادام بافت سبک‌تر و جذب راحت‌تری دارد و بسیاری از افراد آن را برای ماساژ پوست یا مراقبت از پوست خشک ترجیح می‌دهند. در مقابل، روغن زیتون بافت غلیظ‌تر و چرب‌تری دارد و ممکن است لایه محافظ بیشتری روی سطح پوست ایجاد کند.
بااین‌حال، افرادی که به مغزهای خوراکی مانند بادام حساسیت دارند، باید در استفاده از روغن بادام احتیاط کنند و ابتدا آن را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنند. نکته مهم این است که هیچ‌کدام از این روغن‌ها درمان قطعی لک‌های پوستی، چین‌وچروک‌های عمیق یا ترک‌های پوستی محسوب نمی‌شوند. اثر اصلی آن‌ها بیشتر در زمینه نرم‌کنندگی، کاهش خشکی و بهبود موقت ظاهر پوست است.
روغن جوجوبا از نظر ساختار شیمیایی با بیشتر روغن‌های گیاهی مانند روغن زیتون تفاوت دارد. این ماده در واقع بیشتر شبیه یک موم مایع است تا یک روغن معمولی و به همین دلیل رفتار متفاوتی روی پوست دارد.
جوجوبا بافت سبک‌تر، جذب سریع‌تر و احساس چربی کمتری ایجاد می‌کند و به همین دلیل در بسیاری از محصولات مراقبت پوستی، به‌خصوص محصولات مخصوص پوست‌های حساس یا مختلط، استفاده می‌شود. در مقابل، روغن زیتون بافت سنگین‌تر و پوشانندگی بیشتری دارد و ممکن است برای پوست‌های بسیار خشک احساس راحتی بیشتری ایجاد کند. با وجود تحمل خوب روغن جوجوبا در بسیاری از افراد، این روغن نیز مانند هر ترکیب گیاهی دیگری ممکن است در برخی افراد باعث حساسیت یا تحریک شود؛ بنابراین بهتر است قبل از استفاده گسترده، مقدار کمی از آن روی بخش کوچکی از پوست آزمایش شود.
انتخاب روغن مناسب باید بر اساس نیاز پوست انجام شود، نه صرفاً محبوبیت یک روغن خاص.
برای پوست‌های خشک و سالم بدن، استفاده محدود از روغن‌هایی مانند روغن زیتون، بادام یا جوجوبا می‌تواند به کاهش زبری و افزایش احساس نرمی کمک کند. بهتر است روغن روی پوست کمی مرطوب استفاده شود تا رطوبت موجود بهتر حفظ شود.
در پوست‌های حساس، همیشه روغن‌ها بهترین انتخاب نیستند. بسیاری از متخصصان پوست، مرطوب‌کننده‌های بدون عطر حاوی ترکیباتی مانند سرامیدها، گلیسیرین یا مواد ترمیم‌کننده سد پوستی را گزینه مطمئن‌تری می‌دانند.
افرادی که سابقه اگزما، قرمزی یا تحریک پوستی دارند، بهتر است قبل از استفاده مداوم از روغن زیتون یا هر روغن گیاهی دیگر، آن را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنند.
برای پوست‌های چرب و مستعد آکنه، روغن‌های سنگین ممکن است احساس چربی بیشتری ایجاد کنند و در برخی افراد باعث تشدید جوش یا بسته‌شدن منافذ شوند. در این نوع پوست معمولاً محصولات سبک‌تر، فاقد چربی اضافه و طراحی‌شده برای پوست‌های مستعد آکنه انتخاب مناسب‌تری هستند.
در نهایت، بهترین روغن برای پوست، روغنی نیست که برای همه افراد توصیه شود؛ بلکه روغنی است که با نوع پوست، نیاز پوستی و میزان تحمل فرد هماهنگ باشد.
روغن زیتون می‌تواند برای بعضی افراد یک نرم‌کننده طبیعی و مفید باشد، اما اگر پوست شما حساس، چرب یا مستعد التهاب است، ممکن است گزینه‌های سبک‌تر و تخصصی‌تر نتیجه بهتری ایجاد کنند.
کلیه حقوق مادی و معنوی برای این سایت محفوظ می باشد.
