فواید صابون صندل برای صورت و پوست

اگر حتی یک‌بار هم به عطاری‌های قدیمی سر زده باشید، اسم صندل به گوشتان خورده. خیلی‌ها صندل را با بوی آرام‌بخش و حس خنکی‌اش می‌شناسند، اما چیزی که کمتر درباره‌اش گفته شده، فواید صابون صندل برای صورت است. واقعیت این است که خیلی از مشکلات پوستی، مخصوصاً جوش، چربی زیاد یا قرمزی صورت، از همان چیزهایی هستند که قدیمی‌ها با شناخت مزاج و استفاده از گیاهان دارویی کنترلش می‌کردند. صابون صندل هم یکی از همان نسخه‌های ساده اما کاربردی است که هنوز هم اگر درست استفاده شود، حسابی به پوست کمک می‌کند.

در ادامه از تجربه عطاری‌ها و دانسته‌های طب سنتی برایتان می‌گوییم، اینکه صابون صندل دقیقاً چه کاری برای پوست صورت می‌کند، برای چه کسانی مناسب است و چه کسانی بهتر است با احتیاط سراغش بروند.

 

صندل چیست و چرا در عطاری‌ها این‌قدر طرفدار دارد؟

صندل در واقع چوب یک درخت خوش‌بوست که بیشتر در هند و مناطق گرمسیری رشد می‌کند. اگر اهل عطاری رفتن باشید، صندل را به شکل پودر، تکه‌های چوب یا اسانس طبیعی دیده‌اید. بوی آرام و خنک صندل چیزی نیست که آدم به‌راحتی فراموشش کند. قدیمی‌ترها از صندل فقط برای زیبایی استفاده نمی‌کردند. از نگاه طب سنتی، صندل گیاهی بود برای خنک کردن بدن، آرام کردن پوست و کم کردن التهاب. به همین خاطر هم وقتی کسی با جوش‌های گرم، قرمزی پوست یا احساس سوزش سراغ عطاری می‌آمد، اسم صندل خیلی زود وسط می‌آمد. به‌طور کلی دو نوع صندل بیشتر شناخته شده است:

• صندل سفید که ملایم‌تر است و بیشتر برای مصرف پوستی استفاده می‌شود
• صندل قرمز که کمی قابض‌تر است و معمولاً برای لک، جوش و جمع‌تر شدن پوست به کار می‌رود

وقتی صندل وارد ترکیب صابون می‌شود، همان حس خنکی و آرامش را به پوست منتقل می‌کند،­ چیزی که خیلی‌ها بعد از شستن صورتشان کاملاً متوجهش می‌شوند. البته این اثر زمانی واقعی است که صابون واقعاً گیاهی و حاوی صندل طبیعی باشد، نه اینکه فقط اسم صندل روی بسته‌بندی‌اش نوشته شده باشد.

 

مزاج صندل از نگاه طب سنتی

در طب سنتی، برای هر گیاه یک مزاج مشخص در نظر گرفته می‌شود و صندل هم از این قاعده جدا نیست. بر اساس نظر حکمای طب سنتی، مزاج صندل سرد و خشک است. همین یک جمله اگر درست درک شود، خیلی از سؤالات درباره کاربرد صندل برای پوست را جواب می‌دهد. وقتی می‌گوییم صندل سرد است، یعنی خاصیت خنک‌کنندگی دارد و می‌تواند حرارت اضافه بدن یا پوست را پایین بیاورد. به همین دلیل، صندل بیشتر برای افرادی مناسب است که پوستشان نشانه‌های گرمی دارد. مثلاً اگر صورت شما زود جوش می‌زند، به‌خصوص جوش‌های قرمز و ملتهب یا معمولاً چرب است و برق می‌افتد، سریع قرمز می‌شود یا می‌سوزد،  بعد از گرما، عصبانیت یا استرس بدتر می‌شود، احتمال زیادی وجود دارد که پوستتان کمی به سمت گرمی متمایل باشد. در چنین شرایطی، صابون صندل می‌تواند به آرام‌تر شدن پوست، کمتر شدن التهاب و متعادل شدن چربی کمک کند.

اما از آن طرف، چون صندل طبع خشک هم دارد، برای همه یکسان عمل نمی‌کند. اگر پوستتان ذاتاً خشک، نازک یا حساس است، باید با احتیاط بیشتری سراغ صابون صندل بروید. استفاده زیاد یا نادرست ممکن است باعث شود پوستتان بیشتر احساس خشکی، کشیدگی یا حتی پوسته‌پوسته شدن پیدا کند. به همین خاطر، در عطاری‌ها معمولاً توصیه می‌شود افراد با پوست خشک دفعات استفاده را کمتر کنند، بعد از شست‌وشو از مرطوب‌کننده‌های طبیعی استفاده کنند و حتماً واکنش پوستشان را در هفته‌های اول زیر نظر بگیرند.

 

فواید صابون صندل برای صورت

بسیاری از مشکلات پوستی که با آن‌ها درگیر هستیم، مثل جوش، چربی زیاد یا التهاب صورت، چیز تازه‌ای نیستند. این‌ها از گذشته هم وجود داشته‌اند و قدیمی‌ترها برایشان راه‌حل‌های ساده اما حساب‌شده‌ای داشتند. یکی از همین راه‌حل‌ها، استفاده از گیاهانی بود که با شناخت مزاج پوست انتخاب می‌شدند. صندل یکی از همان گیاه‌هایی است که سال‌هاست در عطاری‌ها برای مراقبت از پوست توصیه می‌شود. وقتی صندل وارد ترکیب صابون می‌شود، تبدیل به یک شوینده‌ی ملایم و گیاهی می‌شود که بدون آسیب زدن به پوست، به متعادل شدن آن کمک می‌کند. حالا فواید صابون صندل برای صورت را به طور دقیق بررسی کنیم.

کمک به کم شدن جوش و آکنه

یکی از پرتکرارترین سؤال‌هایی که در عطاری‌ها شنیده می‌شود این است که آیا صابون صندل برای جوش خوب است؟

اگر بخواهیم صادقانه جواب بدهیم، باید گفت برای جوش‌هایی که به‌خاطر چربی و گرمی پوست ایجاد می‌شوند، معمولاً بله، می‌تواند مؤثر باشد. صندل خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتری ملایمی دارد، نه آن‌قدر قوی که پوست را خشک و حساس کند، و نه آن‌قدر ضعیف که هیچ اثری نداشته باشد. استفاده منظم از صابون صندل کمک می‌کند که منافذ پوست تمیزتر و بازتر بمانند، التهاب و قرمزی جوش‌ها کمتر شود و جوش‌های قرمز و ملتهب زودتر آرام بگیرند.
البته باید واقع‌بین بود؛ صابون صندل قرار نیست یک‌شبه همه جوش‌ها را از بین ببرد. اثر آن تدریجی است و معمولاً بعد از چند هفته استفاده منظم خودش را نشان می‌دهد.

کنترل چربی پوست

خیلی از افراد بعد از شستن صورت با شوینده‌های شیمیایی این تجربه را دارند که یا پوستشان بیش از حد خشک می‌شود، یا برعکس، بعد از مدت کوتاهی دوباره حسابی چرب و براق می‌شود. این اتفاق معمولاً به‌خاطر به‌هم خوردن تعادل طبیعی پوست است. صابون صندل معمولاً این مشکل را کمتر ایجاد می‌کند. چون هم ملایم است و هم خاصیت قابض ملایمی دارد، به پوست کمک می‌کند چربی خودش را بهتر تنظیم کند. استفاده منظم از آن می‌تواند برق اضافه‌ی پوست را کمتر کند، ترشح چربی را متعادل‌تر کند و احساس سنگینی و چسبندگی پوست را کاهش دهد.

کمک به روشن‌تر شدن و شفافیت پوست

یک نکته مهم را باید همین‌جا روشن کنیم؛ صابون صندل قرار نیست پوست را سفید گچی یا غیرطبیعی کند. اما کاری که معمولاً انجام می‌دهد این است که:

• کدری و خستگی پوست را کمتر می‌کند
• به مرور، شفافیت طبیعی صورت را بیشتر نشان می‌دهد

خیلی از کسانی که چند هفته به‌طور منظم از صابون صندل استفاده کرده‌اند، می‌گویند صورتشان نه لزوماً روشن‌تر، بلکه صاف‌تر، آرام‌تر و شاداب‌تر به نظر می‌رسد.

آرام کردن پوست‌های ملتهب و قرمز

اگر پوستتان بعد از اصلاح، قرار گرفتن در گرما یا حتی استرس‌های روزمره زود قرمز می‌شود، صابون صندل می‌تواند گزینه‌ی مناسبی باشد. خاصیت خنک‌کنندگی طبیعی صندل کمک می‌کند التهاب پوست کمتر شود و صورت زودتر به حالت طبیعی خودش برگردد. به همین دلیل است که در عطاری‌ها، صابون صندل را اغلب به افرادی پیشنهاد می‌دهند که پوستشان زود تحریک می‌شود یا احساس سوزش و گرگرفتگی در صورت دارند.

 

صابون صندل برای چه پوستی مناسب‌تر است؟

قبل از اینکه سراغ هر صابون یا شوینده‌ای برویم، یک نکته خیلی مهم را باید در نظر بگیریم، هیچ محصولی وجود ندارد که برای همه‌ی پوست‌ها دقیقاً یک اثر داشته باشد. صابون صندل هم از این قاعده مستثنا نیست. نتیجه‌ی استفاده از آن کاملاً به نوع پوست و مزاج صورت بستگی دارد.

پوست چرب

اگر پوستتان چرب است و معمولاً با جوش، برق افتادن صورت یا منافذ باز درگیر هستید، صابون صندل انتخاب خیلی خوبی برایتان می‌باشد. این صابون کمک می‌کند چربی پوست متعادل‌تر شود و التهاب جوش‌ها کمتر به چشم بیاید، بدون اینکه پوست را بیش از حد تحریک کند.

پوست مختلط

برای پوست‌های مختلط هم صابون صندل قابل استفاده است، اما بهتر است مصرفش متعادل باشد. معمولاً توصیه می‌شود روزی یک‌بار یا حتی یک روز در میان استفاده شود تا هم ناحیه‌های چرب صورت کنترل شوند و هم قسمت‌های خشک‌تر آسیب نبینند.

پوست حساس

اگر پوست حساسی دارید و زود قرمز می‌شود یا واکنش نشان می‌دهد، بهتر است با احتیاط سراغ صابون صندل بروید. بهترین کار این است که قبل از مصرف منظم، مقدار کمی از کف صابون را روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید. اگر بعد از ۲۴ ساعت مشکلی پیش نیامد، می‌توانید با دفعات کم استفاده را شروع کنید.

پوست خشک

برای پوست‌های خشک، صابون صندل معمولاً انتخاب خوبی نیست. چون طبع صندل سرد و خشک است، استفاده زیاد ممکن است خشکی و کشیدگی پوست را بیشتر کند. اگر هم بخواهید از آن استفاده کنید، بهتر است دفعاتش کم باشد و حتماً بعد از شست‌وشو از یک مرطوب‌کننده‌ی طبیعی مناسب کمک بگیرید.

در هر حال، یک نشانه مهم را همیشه جدی بگیرید! اگر بعد از شستن صورت با صابون صندل، احساس کشیدگی شدید، خشکی آزاردهنده یا سوزش داشتید، بهتر است فاصله‌ی مصرف را بیشتر کنید یا حتی مدتی استفاده را متوقف کنید تا پوستتان دوباره به تعادل برسد.

 

بهترین روش استفاده از صابون صندل برای صورت

خیلی وقت‌ها پیش می‌آید که کسی می‌گوید «من صابون صندل استفاده کردم ولی نتیجه نگرفتم». در بیشتر مواقع مشکل از خود صابون نیست، بلکه از روش استفاده است. حتی یک صابون گیاهی خوب هم اگر درست استفاده نشود، آن نتیجه‌ای را که انتظار داریم نمی‌دهد. روش درست استفاده از صابون صندل برای صورت خیلی ساده است، فقط باید کمی حوصله به خرج داد.

اول از همه، صورتتان را با آب ولرم خیس کنید. آب خیلی داغ یا خیلی سرد برای پوست مناسب نیست و می‌تواند اثر صابون را کم کند. بعد، صابون را کف دستتان بکشید و کف ملایم آن را آرام روی پوست صورت بمالید. نیازی نیست خود صابون را مستقیم و محکم به صورت بکشید. حالا با نوک انگشت‌ها، حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه خیلی آرام صورت را ماساژ بدهید. این زمان برای تمیز شدن منافذ و اثرگذاری صابون کافی است. سپس صورت را دوباره با آب ولرم خوب بشویید تا هیچ اثری از کف روی پوست نماند. در آخر هم صورت را با یک حوله تمیز و نرم خشک کنید، فقط به‌آرامی حوله را روی پوست بگذارید، بدون اینکه بکشید یا بسایید.

صابون صندل را چند بار در روز استفاده کنیم؟

تعداد دفعات استفاده کاملاً به نوع پوستتان بستگی دارد.

• پوست چرب: روزی ۱ تا حداکثر ۲ بار کافی است
• پوست معمولی: روزی ۱ بار، ترجیحاً شب‌ها
• پوست حساس: یک روز در میان یا حتی کمتر، بسته به واکنش پوست

یادتان باشد در مورد محصولات گیاهی، کم اما مداوم بهتر از مصرف زیاد و بی‌وقفه است. اگر دیدید پوستتان بعد از شست‌وشو خشک یا کشیده می‌شود، بهترین کار این است که دفعات استفاده را کمتر کنید تا پوست فرصت پیدا کند خودش را با صابون سازگار کند.

 

ترکیب صابون صندل با توصیه‌های عطاری

در عطاری‌ها معمولاً فقط یک محصول را به‌تنهایی پیشنهاد نمی‌کنند. تجربه نشان داده وقتی چند توصیه‌ی ساده و درست کنار هم قرار می‌گیرند، نتیجه خیلی بهتر خودش را نشان می‌دهد. صابون صندل هم دقیقاً از آن چیزهایی است که اگر با چند نکته‌ی کوچک همراه شود، اثرش روی پوست صورت بیشتر و ماندگارتر می‌شود.

یکی از رایج‌ترین توصیه‌ها این است که بعد از شست‌وشوی صورت با صابون صندل، مقدار کمی گلاب روی پوست اسپری شود یا با پنبه‌ی تمیز به صورت زده شود. گلاب کمک می‌کند پوست آرام‌تر شود و خشکی احتمالی صابون هم کمتر احساس شود. برای کسانی که جوش‌هایشان بیشتر به‌خاطر گرمی بدن است، معمولاً مصرف همزمان عرق کاسنی یا شاهتره پیشنهاد می‌شود. این عرقیات از درون به خنک شدن بدن کمک می‌کنند و باعث می‌شوند اثر صابون صندل روی جوش‌ها بهتر و پایدارتر باشد.

یک پیشنهاد ساده‌ی دیگر هم استفاده از ماسک هفتگی پودر صندل با گلاب است. این ماسک کمک می‌کند پوست صورت خنک‌تر، شفاف‌تر و آرام‌تر شود. البته هفته‌ای یک‌بار کاملاً کافی است و نیازی به زیاده‌روی نیست. همین ترکیب‌های ساده و سنتی هستند که باعث می‌شوند اثر صابون صندل فقط به شست‌وشو محدود نشود و مراقبت از پوست، کامل‌تر و اصولی‌تر انجام شود.

 

عوارض احتمالی صابون صندل

صابون صندل در مقایسه با خیلی از شوینده‌های شیمیایی، معمولاً کم‌عارضه‌تر و ملایم‌تر است، اما این به این معنی نیست که برای همه و در هر شرایطی کاملاً بی‌مشکل باشد. هر محصول گیاهی هم اگر با مزاج پوست سازگار نباشد یا نادرست استفاده شود، می‌تواند باعث ناراحتی شود. در بعضی افراد، مخصوصاً کسانی که پوست خیلی خشک یا حساس دارند، استفاده مداوم از صابون صندل ممکن است باعث خشکی یا احساس کشیدگی پوست شود. این حالت معمولاً نشانه‌ی این است که یا دفعات مصرف زیاد بوده یا پوست به سردی و خشکی صندل واکنش نشان داده است.

نکته‌ی مهم دیگر، کیفیت خود صابون است. اگر صابون صندل صنعتی، تقلبی یا حاوی اسانس‌های شیمیایی باشد، احتمال بروز حساسیت، خارش یا سوزش پوست بیشتر می‌شود. به همین خاطر همیشه توصیه می‌شود صابون صندل را از عطاری یا فروشنده‌ی مطمئن تهیه کنید. در هر صورت، اگر بعد از استفاده متوجه سوزش، خارش، قرمزی شدید یا غیرعادی شدید، بهترین کار این است که مصرف را قطع کنید و اجازه بدهید پوستتان به حالت طبیعی برگردد. گوش دادن به واکنش پوست، مهم‌ترین اصل در استفاده از محصولات گیاهی است.

 

چه کسانی بهتر است صابون صندل استفاده نکنند؟

با اینکه صابون صندل یک شوینده‌ی گیاهی و نسبتاً ملایم به حساب می‌آید، اما مثل هر محصول دیگری برای همه مناسب نیست. بعضی پوست‌ها یا شرایط خاص نیاز به احتیاط بیشتری دارند. همان طور که پیش‌تر هم گفته شد، افرادی که پوست خیلی خشک دارند، معمولاً انتخاب‌های بهتری غیر از صابون صندل پیش رو دارند. چون طبع صندل سرد و خشک است، استفاده از آن ممکن است خشکی و کشیدگی پوست را بیشتر کند و احساس ناراحتی ایجاد کند.

کسانی که دچار اگزما، التهاب شدید یا زخم باز روی صورت هستند، بهتر است تا زمان بهبود کامل، از صابون صندل استفاده نکنند. در این شرایط، پوست حساس‌تر از حالت عادی است و حتی محصولات گیاهی هم می‌توانند باعث تحریک شوند.

برای کودکان خردسال هم معمولاً استفاده از صابون صندل توصیه نمی‌شود. پوست کودکان نازک‌تر و حساس‌تر است و بهتر است از شوینده‌های مخصوص سن آن‌ها استفاده شود. در مورد دوران بارداری هم بهتر است محتاط بود. استفاده گاه‌به‌گاه معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مصرف مداوم و طولانی‌مدت صابون صندل بدون مشورت با پزشک یا فرد آگاه توصیه نمی‌شود. در نهایت، اگر در هر کدام از این گروه‌ها قرار دارید، بهترین کار این است که قبل از استفاده، وضعیت پوستتان را در نظر بگیرید و اگر شک داشتید، با یک فرد آگاه یا متخصص پوست مشورت کنید.

 

موقع خرید صابون صندل به چه نکاتی توجه کنیم؟

همه‌ی صابون‌هایی که اسم «صندل» رویشان خورده، لزوماً صابون صندل واقعی و باکیفیت نیستند. اگر می‌خواهید از این صابون نتیجه بگیرید و پوستتان اذیت نشود، بهتر است موقع خرید چند نکته‌ی ساده اما مهم را در نظر داشته باشید.

• یک صابون صندل خوب معمولاً بوی ملایم و طبیعی دارد. اگر بوی صابون خیلی تند، زننده یا شبیه عطرهای مصنوعی بود، احتمالاً در آن از اسانس شیمیایی استفاده شده است، نه صندل واقعی.
• از نظر رنگ هم صابون صندل نباید بیش از حد غیرطبیعی به نظر برسد. رنگ‌های خیلی سفید، خیلی براق یا بیش از حد تیره معمولاً نشانه‌ی افزودنی‌های غیرضروری هستند. صابون‌های گیاهی ظاهر ساده و طبیعی‌تری دارند.
• به ترکیبات صابون هم توجه کنید. هرچه مواد تشکیل‌دهنده ساده‌تر و مشخص‌تر باشند، خیال آدم راحت‌تر است. صابون صندل واقعی معمولاً ترکیب پیچیده‌ای ندارد و خبری از مواد ناشناخته و شیمیایی سنگین در آن نیست.

اگر امکانش را دارید، صابون صندل را دست‌ساز و از عطاری یا فروشنده‌ی معتبر تهیه کنید. تجربه نشان داده صابون‌هایی که با مواد طبیعی و به‌صورت سنتی تهیه شده‌اند، هم اثر بهتری دارند و هم احتمال حساسیت پوستی با آن‌ها کمتر است.